Филиппинд суралцахад мөнгөө яаж авч явах вэ — валют, карт, бэлэн мөнгө
Сургалтын бэлтгэлийн хамгийн сүүлд шийдэгддэг асуудал нь мөнгө байдаг. Хэдийг авч явах вэ, бэлнээр үү, картаар уу, хаана солих вэ. Интернэтээс хайхад хариулт бүр өөр өөр байдаг тул бүр ч будилуулна.
Дүгнэлтийг эхэнд нь хэлье: зөв хариулт нь бүх мөнгөө нэг л хэлбэрт хийхгүй байх. Энэ нийтлэлд Кларкийн жишээгээр бэлэн мөнгө, карт, валют солилтын үүргийг хувааж, ирснээс хойшхи эхний сарын мөнгөний урсгалыг дарааллаар нь тайлбарлана.
Ерөнхий бүтэц — том мөнгө аль хэдийн төлөгдсөн, үлдсэн нь халаасны мөнгө
Эхлээд бүхэл зургийг харцгаая. Филиппиний сургалтын хөтөлбөрт хичээлийн төлбөр, дотуур байр, өдрийн ажлын өдрүүдэд гурван удаагийн хоол нь бүртгүүлэх үед нэг дор шийдэгддэг. Тиймээс газар дээр нь таны гарт эргэлдэх мөнгө нь голдуу халаасны мөнгө болон газар дээр төлдөг цөөн хураамж байдаг.
| Зүйл | Төлөх үе | Хэлбэр |
|---|---|---|
| Хичээл, дотуур байр, хоол | Явахаас өмнө | Хамтрагч агентлагаар дамжуулан |
| SSP, визийн сунгалт зэрэг газар дээрх хураамж | Ирсний дараа сургуулийн зааврын дагуу | Песо (бэлнээр) |
| Амралтын өдрийн гаралт, кофе, унаа | Тухай бүр | Бэлэн мөнгө + карт |
| Аялал, амралтын үйл ажиллагаа | Урт амралтаар | Бэлэн мөнгө + карт |
Газар дээрх хураамжийн яг хэмжээ, төлөх журам нь сургууль, хугацаанаас хамаарч өөр байдаг тул явахаасаа өмнө хамтрагч зуучлалын байгууллагаас зүйл тус бүрээр нь тодруулаарай. Ямар хураамжууд байдгийг виз, SSP-ийн нийтлэлээс, нийт төсвийн баримжааг зардлын нийтлэлээс харна уу.
Валют солих — төгрөг → доллар → песо гэсэн зам
Филиппиний мөнгөн тэмдэгт нь песо (PHP). Монгол төгрөгийг Филиппинд шууд солих боломж бараг байхгүй тул ам.доллар л гүүр болно. Дарааллын зарчим энгийн:
- Явахаасаа өмнө Монголдоо төгрөгөө долларт хөрвүүл. Гадаад аялалд хэрэглэдэг л дадлаа энд ашиглана. Ханш өдөр бүр өөрчлөгддөг тул хэд хэдэн газрын ханшийг харьцуулж соливол дээр.
- Долларыг бүхлээр нь биш, хэсэгчлэн песо болго. Ирээд Кларк, Анхелесийн худалдааны төв доторх солилцооны цэгүүдийг ашиглана. Аль цэг нь найдвартайг сургуулийн танилцуулга дээр зааж өгдөг тул тэндээс эхэлбэл аюулгүй.
- Нисэх буудал дээр багахан хэмжээгээр л соль. Буусан даруйдаа хэрэглэх унаа, хөнгөн зуушны мөнгө хүрэлцээд болно. Нисэх буудлын солилцооны цэгийн ханш хаана ч муу байдаг нь нийтлэг үнэн.
Нэг дор их хэмжээгээр сольж болохгүй. 2–4 долоо хоногт хүрэлцэх хэмжээгээр хэсэгчлэн солих нь хяналтаа алдахгүй байх хамгийн энгийн арга.
Карт — гол биш, туслах ба нөөц хэрэгсэл
Кларкийн эдийн засгийн тусгай бүс доторх худалдааны төв, кафе, ресторанд карт саадгүй уншигддаг. Харин орон нутгийн зах, трайсикл, жийпни зэрэг ардын унаа, жижиг дэлгүүрүүд ихэвчлэн зөвхөн бэлэн мөнгө авдаг. Тиймээс карт бол гол хэрэгсэл биш, туслах хэрэгсэл.
- Олон улсын төлбөрт ажилладаг дебит картыг дор хаяж хоёрыг бэлдээрэй. Нэгийг нь түрийвчиндээ, нөгөөг нь дотуур байрандаа хадгална. Гээгдүүлэх, түгжигдэх үеийн давхар хамгаалалт гэсэн үг.
- ATM-ээс мөнгө авах бүрд шимтгэл суутгагддаг. Хэмжээ нь банк, төхөөрөмжөөс хамаарч өөр ч, бага мөнгийг олон удаа авах тусам алдагдалтай гэдэг зарчим хаана ч адил. Авахдаа нэг дор боломжийн хэмжээгээр авч байвал дээр.
- Явахаасаа өмнө картын гадаад төлбөр, гадаад дахь бэлэн мөнгөний авалт нээлттэй эсэхийг өөрийн банкнаас заавал шалгуулаарай. Газар дээр нь хаалттай байгааг мэдвэл засуулахад чирэгдэлтэй.
- Филиппиний гар утасны төлбөрийн апп (цахим түрийвч) нь богино хугацаагаар байгаа гадаад иргэнд бүртгэлийн хязгаарлалттай байж болно. Хэрэгтэй бол ашиглах боломжтой эсэхийг сургууль эсвэл зуучлалын байгууллагаасаа асуугаарай.
Бэлэн мөнгө — жижиг дэвсгэрт бол жинхэнэ ур чадвар
Филиппинд бэлэн мөнгөтэй амьдрахын нууц нь хэмжээндээ биш, дэвсгэртийн бүтцэд байдаг.
- 1,000 песогийн дэвсгэртийг задалж чадахгүй газар олон. Солиулахдаа 500-аас доош жижиг дэвсгэрт холиулж өгөхийг хүсээрэй.
- Трайсикл, жижиг мухлаг, зах дээр 20, 50, 100 песогийн дэвсгэрт л гол эргэлддэг.
- Түрийвчиндээ нэг өдөрт хүрэлцэх хэмжээг л хийж, үлдсэнийг дотуур байрныхаа цоожтой хайрцагт хадгална. Бүх мөнгөө нэг дор хадгалахгүй байх нь үндсэн дүрэм.
- Гадуур гарахдаа бэлэн мөнгө, картаа өөр өөр халаас, цүнхэнд хуваавал нэгийг нь алдсан ч гацахгүй.
Дотуур байранд өдрийн гурван хоол багтсан байдаг тул ажлын өдрүүдэд мөнгө зарах шаардлага бодсоноос хамаагүй бага. Суралцагчдын зардлын дийлэнх нь амралтын өдрийн гаралт, кафе, амралтын өдрийн үйл ажиллагаанаас гардаг. Зардлаа хянах хэрэгтэй бол амралтын өдрийн төсвөө л тогтооход асуудлын тал нь шийдэгдэнэ.
Ирсний дараах эхний сар — мөнгөний урсгал
- 1 дэх өдөр — нисэх буудлаас урьдчилан сольсон багахан песогоор хөдөлнө. Танилцуулга дээр мөнгө солих газар, амьжиргааны зардлын мэдээлэл авна.
- Эхний долоо хоног — SSP зэрэг газар дээрх хураамжийг сургуулийн зааврын дагуу төлнө. Анхны солилтоо хийж, жижиг дэвсгэртээ бүрдүүлнэ.
- 2–3 дахь долоо хоног — амралтын өдрийн зарцуулалтын хэв маяг тодорч эхэлнэ. Долоо хоногийн төсвөө тогтооход тохиромжтой үе.
- 4 дэх долоо хоног — дараа сарын солилтоо хийнэ. Үлдсэн хугацаа, аяллын төлөвлөгөөгөө тооцоод хэмжээгээ тохируулна.
Түгээмэл асуултууд
А. Халаасны мөнгө сард хэд хэрэгтэй вэ?
Амьдралын хэв маягаас хамаарч зөрүү их тул нэг тоогоор хэлэх боломжгүй. Өдрийн гурван хоол багтсан учраас ажлын өдрийн зардал бага бөгөөд амралтын өдөр хэр гардаг, аялал төлөвлөсөн эсэх нь нийт дүнг шийддэг. Сүүлийн үеийн бодит баримжааг хамтрагч зуучлалын байгууллага мэддэг тул зөвлөгөө авахдаа асуувал хамгийн оновчтой.
А. Бүх мөнгөө бэлнээр авч явж болох уу?
Зөвлөхгүй. Гээгдүүлэх, хулгайд алдвал нөхөх аргагүй. Бэлэн мөнгийг эхний хэдэн долоо хоногт хүрэлцэх хэмжээгээр авч, үлдсэнийг картаар татаж хэрэглэхээр хуваарилах нь аюулгүй.
А. Долларыг Монголдоо бүгдийг песо болгоод явбал болох уу?
Монголд песо солих боломж туйлын хязгаарлагдмал бөгөөд ханшийн нөхцөл ч сайн биш. Тиймээс долларыг авч явж, Филиппинд хэсэгчлэн солих нь суралцагчдын дунд хамгийн түгээмэл зам. Явахаасаа өмнө нөхцөлийг нэг удаа харьцуулаад шийдээрэй.
Дүгнэлт
Мөнгөний удирдлагын зарчим гурван зүйлд багтана. Хувааж хадгал, хэсэгчлэн соль, жижиг дэвсгэрт бүрдүүл. Энэ гурвыг л сахивал сургалтын хугацаанд мөнгөний асуудлаар гацах явдал бараг гарахгүй. Газар дээрх хураамжийн сүүлийн үеийн жишиг, солилтын зөвлөгөөг явахаасаа өмнө хамтрагч зуучлалын байгууллагаас тодруулаарай.