Akşamı bölmek: kampüste günü belirleyen dört saat

Ders programı herkes için aynıdır. Sabah kalkarsınız, dersler sıralanır, öğleden sonra biter. Bu kısmı okul kurar; sizin yapacağınız bir şey yoktur.

Fark, dersler bittikten sonra başlar. Aynı programda okuyan iki kişiden biri dört haftada belirgin biçimde ilerler, diğeri "iyiydi ama beklediğim kadar olmadı" der. Aradaki fark neredeyse her zaman akşamların nasıl bölündüğüdür.

Bu yazı bir çalışma tekniği yazısı değil. Çalışma tekniklerini ders dışı çalışma rutini yazımızda ele almıştık. Buradaki soru daha temel: akşamın enerjisi hangi kalemlere, hangi sırayla dağıtılmalı?

Önce şunu kabul edin: akşam bir dinlenme zamanıdır

Yaygın hata, akşamı "ikinci bir ders bloğu" olarak görmektir. Gün boyu arka arkaya birebir ders yapan biri akşam saat sekizde taze değildir. O saatte açılan bir gramer kitabı, çoğu zaman göz gezdirilen ve hiçbir şey bırakmayan bir kitaptır.

Doğru başlangıç noktası şudur: akşam öncelikle toparlanma zamanıdır, ikincil olarak çalışma zamanı. Bu sıralamayı tersine çeviren planlar ikinci haftada çöker.

Dört saatlik bir akşamın makul bölünmesi

Dersler bittikten sonra uykuya kadar geçen süre çoğu kampüste kabaca dört-beş saattir. İşe yarayan dağılım şuna benzer:

Bu tabloda dikkat çeken şey, çalışmaya ayrılan payın en fazla doksan dakika olmasıdır. Kulağa az geliyorsa şunu hatırlayın: gün içinde zaten saatlerce üretim yaptınız. Akşamın işi yeni bir maraton başlatmak değil, gün içindekini yerine oturtmaktır.

Günlük ders sayısı, birebir/grup oranı, derslerin bittiği saat ve kampüste hangi tesislerin bulunduğu okula ve programa göre değişir; kendi programınızı kayıt öncesinde teyit edin. Aşağıdaki bölümler bir kural değil, bir düzen kurma mantığıdır.

Boşalma bloğunu atlamayın

En sık atlanan blok ilkidir ve atlanması en pahalıya patlayan blok da odur.

Dersten çıkıp doğrudan masaya oturmak disiplinli görünür ama verimsizdir. Zihin hâlâ son dersin içindedir; oturduğunuz ilk yarım saat boşa gider ve o boşluk sizi "bugün de olmadı" hissine götürür.

Kırk beş dakikalık bir yürüyüş — ya da kampüsünüzde varsa havuz kenarında oturmak, spor salonuna uğramak — sonraki doksan dakikayı kurtarır. Bu bir kayıp değil, yatırımdır.

Odak bloğunun tek kuralı: tek konu

Akşamın çalışma bloğu için tek bir kural yeter: bir akşam bir başlık.

Telaffuz çalışıyorsanız o akşam sadece telaffuz. Kelime çalışıyorsanız sadece kelime. Üç konuyu birden çalışmak, hiçbirini çalışmamaya en yakın sonucu üretir çünkü her geçişte zihnin yeniden ısınması gerekir.

İkinci bir kural eklenecekse şu olsun: bloğun en az yarısı sesli geçsin. Sessiz okuma bilgiyi arttırır, konuşmayı değil. Gündüz konuşamadıklarınızı akşam yazıya dökmek de işe yarar; nasıl yapıldığını İngilizce günlük tutma yazımızda anlattık.

Neden iddialı planlar çöker?

İlk hafta kurulan planların çoğu şuna benzer: her akşam üç saat çalışma, günde elli kelime, hafta sonu tam gün etüt.

Bu plan çöker. Sebebi tembellik değil, birikimli yorgunluktur. Yoğun bir programda yorgunluk günden güne toplanır; birinci haftanın enerjisiyle kurulan bir plan, üçüncü hafta gerçeğine uymaz.

Çöküşün asıl zararı da kaybedilen saatler değildir. Asıl zarar, planı tutturamayan kişinin kendini suçlaması ve ardından hiç çalışmamaya geçmesidir. Üç saatlik plandan sıfıra düşmek, baştan bir saat planlamaktan çok daha kötü bir sonuç verir.

Buna karşı üç önlem:

1. Az planlayın, fazla yapın. Doksan dakika planlayıp iki saat çalışmak, üç saat planlayıp bir saat çalışmaktan psikolojik olarak çok daha iyidir.
2. Haftada iki akşamı boş bırakın. Boş akşamları planlamak, dolu akşamları planlamak kadar önemlidir. Uzun programlarda bu daha da kritiktir; uzun dönem eğitim yazımızda tükenmenin neden en büyük risk olduğunu anlattık.
3. Hafta sonunu tamponlayın. Kaçırılan bir akşamı hafta sonu telafi edebileceğinizi bilmek, hafta içi baskısını düşürür.

Sosyalleşme: kayıp değil, ders

Kampüste akşamlarını sohbetle geçirenlere "zaman kaybediyorsun" denir. Bu her zaman doğru değildir.

Farklı ülkelerden gelen öğrencilerle geçen bir akşam, ortak dil İngilizce olduğu sürece gerçek bir konuşma pratiğidir — üstelik ders değildir, bu yüzden yorulmadan uzun sürer. Bu, sınıfta bulamayacağınız bir şeydir: puan kaygısı olmayan gerçek iletişim.

Kural şu olsun: sosyalleşme İngilizce ise, akşamın çalışma bloğu yerine geçebilir. Türkçe ise geçmez. Gün boyu tek dil kuralının akşamları da kapsayıp kapsamadığını ayrı bir yazıda ele almıştık. Kuralın kapsamı ve uygulanma biçimi okula ve programa göre değişir; kayıt öncesinde teyit edin.

Uyku, en az çalışılan konu

Son ve en önemli kalem. Dil öğrenmede uyku bir lüks değil, işlemin bir parçasıdır; gün içinde girenler uykuda yerine oturur.

Gece yarısına kadar çalışıp sabah dersine yarım uyanık gitmek, en kötü takastır. Ertesi günün bütün birebir derslerini kaybedersiniz ve o saatler, gece kazandığınız bir saatten çok daha değerlidir.

Özet

• Akşam önce dinlenme, sonra çalışmadır.
• Doksan dakika yeter; önemli olan her akşam olmasıdır.
• Bir akşam bir konu, yarısı sesli.
• Haftada iki akşam tamamen boş.
• İngilizce sohbet çalışma sayılır; uyku pazarlık konusu değildir.

← Tüm yazılara dön