İngilizce düşünmek ne demek? Gerçek karşılığı
"İngilizce düşünmeye başladığında olur" cümlesini herkes duymuştur. Ama kimse şunu açıklamaz: nasıl? Bir emirle olacak bir şey değil; "şimdi İngilizce düşün" diye kendinize söyleyerek başaramazsınız.
Bu yazıda ifadenin gerçekte neye karşılık geldiğini ve nasıl kurulduğunu anlatıyoruz. Kısa cevabı baştan verelim: İngilizce düşünmek bir yetenek değil, erişim hızının belirli bir eşiği geçmesidir.
Beyinde aslında ne oluyor
Yeni bir dilde konuşurken zihniniz şu yolu izler:
- Bir fikir oluşur (dilden bağımsız).
- Fikir ana dilinize dökülür.
- Ana dildeki cümle yabancı dile çevrilir.
- Cümle söylenir.
İkinci ve üçüncü adımlar zaman yer. Bir cümle için iki üç saniye, bir sohbet boyunca yüzlerce saniye. Konuşma bu yüzden hem yavaşlar hem de yorucu hale gelir.
"İngilizce düşünmek" dediğimiz şey, ikinci adımın atlanmasıdır. Fikir doğrudan İngilizce kalıba dökülür. Bu, bilinçli bir karar değil; belirli kalıplara yeterince sık erişildiğinde kendiliğinden oluşan bir kısayoldur.
Önemli sonuç: bu geçiş tüm dilde birden olmaz. Belirli alanlarda önce olur. Kendinizi tanıtırken çeviri yapmazsınız çünkü o kalıpları yüzlerce kez kullandınız. Ama karmaşık bir iş sürecini anlatırken yine çeviriye dönersiniz.
Bu yüzden hedef "her şeyde" değil, "alan alan"
En işe yarar zihinsel çerçeve budur. İngilizce düşünmeyi bir gün gelecek bir aydınlanma olarak değil, genişleyen bir alan olarak görün.
| Aşama | Ne olur | Nasıl anlaşılır |
|---|---|---|
| Başlangıç | Her cümle çevrilir | Cevap vermeden önce uzun duraklama |
| Erken kısayol | Selamlaşma ve tanışma otomatikleşir | Bu konularda hız normale yaklaşır |
| Genişleme | Günlük konular, alışveriş, yol tarifi otomatikleşir | Bu konularda kelime aramazsınız |
| Alan uzmanlığı | Kendi mesleğinizde çeviri kalkar | İş konuşurken düşünmeden konuşursunuz |
| Yaygınlaşma | Tanımadık konularda bile kalıp kurulur | Bilmediğiniz kelimeyi tarif ederek geçersiniz |
Alanınızı genişletmenin yolu, kalıpları tekrar tekrar aynı bağlamda kullanmaktır. Bu yüzden bire bir derste aynı konuya birkaç kez dönmek, sürekli yeni konu açmaktan daha etkilidir.
Günlük hayatta uygulanabilir beş egzersiz
- Sessiz anlatım. Yürürken gördüklerinizi içinizden İngilizce anlatın. "There's a woman waiting for the bus. The sky looks like rain." Kimseye konuşmadığınız için hata korkusu yoktur; asıl kazanç da budur.
- Ertesi gün provası. Yatmadan önce ertesi gün yaşayacağınız üç durumu İngilizce olarak zihninizde canlandırın. Sabah dersinde ne söyleyeceğinizi önceden kurmak, o an çeviri yapmanızı engeller.
- Kelime yerine tarif. Bilmediğiniz kelimeyi Türkçe düşünüp aramak yerine, İngilizce tarif edin. "The thing you use to open a bottle." Bu alışkanlık, çeviri döngüsünü kıran en güçlü tekniktir.
- Ana dilde not almayı bırakın. Yeni kelimeyi Türkçe karşılığıyla değil, İngilizce tanımı ve örnek cümlesiyle kaydedin. Not tutma sistemini günlük tutma yazımızda anlattık.
- Kısa cümlelerle başlayın. Uzun cümle kurmaya çalışmak, çeviriyi zorunlu kılar. Üç kelimelik cümleler kurabildiğinizde beyin çeviri adımına ihtiyaç duymaz.
Yoğun bir dönem neden hızlandırır
Bu kısayolların oluşması sıklık meselesidir. Haftada iki saat ders alan biri, aynı kalıba ayda birkaç kez temas eder. Günde beş ders alan biri ise aynı kalıba haftada onlarca kez temas eder.
Kampüs ortamının katkısı da burada: ders dışı saatlerde yemekte, koridorda ve akşam sohbetinde kurulan basit cümleler, kalıpları otomatikleştiren tekrarlardır. Bu yüzden yoğun bir dönemde iki üç haftadan sonra pek çok kişi şunu fark eder: artık bazı cümleleri düşünmeden söylüyorum.
Buna karşılık gerçekçi olmak gerekir; bu geçiş kişiden kişiye değişir ve belirli bir sürede gerçekleşeceği garanti edilemez.
Tıkandığınız anda ne yapmalı
Çeviri döngüsüne geri düştüğünüz anlar olacak. O anlarda:
- Cümleyi bitirmeye çalışmayın, küçültün. Kurmaya çalıştığınız uzun cümleden vazgeçip iki kısa cümleyle aynı şeyi söyleyin.
- Sessizliği doldurun. "Let me think", "How can I say this" gibi ifadeler zaman kazandırır ve doğal görünür.
- Türkçeye kaçmayın. Bir kez kaçınca beyin o yolu tercih etmeye başlar.
Tıkanma anını yönetmenin diğer yollarını konuşma tıkanması yazımızda, ilerlemeyi yavaşlatan alışkanlıkları ise bu yazımızda bulabilirsiniz.
Kapanış
İngilizce düşünmek bir sihir değil; yeterince tekrar edilmiş kalıpların otomatik hale gelmesidir. Bu yüzden hedefinizi "İngilizce düşünmeye başlamak" gibi belirsiz bir yere değil, "şu konuda çeviri yapmadan konuşabilmek" gibi somut bir yere koyun.
Alanı genişletmenin en hızlı yolu, aynı konulara tekrar tekrar dönen bir ders programıdır. Kendi hedefinize göre böyle bir program kurmayı konuşmak için partner acenteye danışın.