
Kitabı bitirmek zorunda değilsiniz
Eğitim ortasında sık duyulan bir cümle var: "Kitabın daha yarısındayım, yetişemeyeceğim." Arkasında ise sessiz bir varsayım yatıyor: kitabın bitmesi, öğrenmenin tamamlanması demektir.
Bu varsayım okul sisteminden geliyor ve dil öğreniminde işe yaramıyor. Bu yazıda nedenini ve kitabın nasıl kullanılması gerektiğini anlatıyoruz.
Kitap bir hedef değil, bir haritadır
Ders kitabı, bir öğretmenin dersi rastgele değil sıralı yürütmesini sağlayan araçtır. İçindeki sıra pedagojik bir mantığa dayanır; ama o mantık ortalama bir öğrenci için kurulmuştur.
Siz ortalama bir öğrenci değilsiniz. Belki dilbilgisinde güçlü, dinlemede zayıfsınız. Belki iş İngilizcesine ihtiyacınız var ama kitabın üçüncü ünitesi tatil planlaması anlatıyor. Kitabı harfiyen takip etmek, bu farkları görmezden gelmek demektir.
Sonuç şu paradoksa varır: kitabı bitiren öğrenci, ihtiyacı olmayan konularda çalışmış olur. Bitirmeyen ama kendi eksiklerine odaklanan öğrenci ise daha az sayfa görür, daha çok ilerler.
Ölçüt sayfa değil, davranıştır
İlerlemeyi doğru ölçen göstergeler şunlar:
| Yanlış ölçüt | Doğru ölçüt |
|---|---|
| Kaç ünite bitti | Bir konuyu tereddütsüz anlatabiliyor musunuz |
| Kaç kelime ezberlendi | O kelimeleri konuşurken kendiliğinden kullanıyor musunuz |
| Kaç alıştırma yapıldı | Aynı hatayı hâlâ tekrarlıyor musunuz |
| Kaç sayfa okundu | Duyduğunuzu ilk seferde anlıyor musunuz |
Sağdaki sütun ölçülmesi zor, soldaki kolay. İnsanlar kolay olanı ölçtüğü için kitap sayfası bir başarı göstergesine dönüşüyor. Oysa sekiz hafta sonunda kimse size kaç ünite bitirdiğinizi sormayacak.

Kitabı doğru kullanmanın dört kuralı
- Kitabı öğretmeninizle birlikte seçin. Seviye testi sonrası size uygun materyal belirlenir; ama hedefinizi söylerseniz seçim daha isabetli olur. "Ben iş görüşmesi için geldim" cümlesi, materyal seçimini doğrudan değiştirir.
- Bildiğiniz bölümü atlayın, söylemekten çekinmeyin. Bir üniteyi zaten biliyorsanız öğretmene bunu söylemek zaman kazandırır. Kitabın sırası kutsal değildir.
- Zorlandığınız bölümde durun. Bir yapıyı anlamadan geçmek, sonraki üniteleri de anlamsız kılar. Bir üniteyi iki hafta çalışmak, dört üniteyi yüzeysel geçmekten iyidir.
- Kitabın dışına çıkın. Kendi mesleğinizden bir metin, izlediğiniz bir dizinin bir sahnesi, bir haber. Bunları derse getirmek, kitabın veremeyeceği bağlamı sağlar.
Öğretmeninizle bu tür taleplerde bulunmanın nasıl işlediğini öğretmen seçimi yazımızda anlattık.
"Peki hiç mi bitirmemeli?"
Bir istisna var: sınav hazırlığı.
Sınav odaklı programlarda kitap yalnızca materyal değil, sınav formatının kendisidir. Soru tiplerini eksiksiz görmek gerekir; çünkü sınavda karşınıza çıkacak her format önceden tanınmalıdır. Burada "bitirmek" anlamlıdır.
Genel konuşma programlarında ise durum tersidir. Amaç format tanımak değil, davranış değiştirmektir. İkisinin farkını sınav hazırlığı mı genel konuşma mı yazımızda ele aldık.
Bir başka istisna: seviye sisteminin gerektirdiği asgari içerik. Okulların çoğunda seviye atlama değerlendirmeleri belirli konuları kapsar. Bu değerlendirmelerin nasıl işlediğini kayıt sırasında sorun, çünkü uygulama okuldan okula değişir.
Süre kısaysa öncelik nasıl kurulur
Dört haftalık bir programda kitabı bitirme ihtimali zaten düşüktür. Bu durumda öncelik sırası şöyle kurulur:
- En çok kullanacağınız yapılar. Geçmiş zaman, soru kalıpları, rica ve öneri ifadeleri. Bunlar günlük konuşmanın omurgasıdır.
- En çok hata yaptığınız üç örüntü. Öğretmeniniz bunları ilk haftada tespit eder; kalan süreyi bunlara ayırın.
- Kendi alanınızın kelimeleri. Genel kelime listeleri yerine mesleğinizde geçen elli kelime, size çok daha fazla iş görür.
Süre bandına göre neyin gerçekçi olduğunu 4, 8 ve 12 hafta yazımızda karşılaştırdık.
Kapanış
Kitabın son sayfası bir bitiş çizgisi değil; yalnızca bir yayınevinin ünite sayısıdır. Sizin bitiş çizginiz, kendi hedefinizde tanımlıdır: bir toplantıyı yönetebilmek, bir görüşmeyi tamamlayabilmek, bir sohbeti kesintisiz sürdürebilmek.
Eğitiminizin sonunda "kitabı bitiremedim" diye üzülmeyin; "şunu artık yapabiliyorum" diyebiliyorsanız program amacına ulaşmıştır. Kendi hedefinize göre materyal ve ders dağılımını konuşmak için partner acenteye danışın.