Không Học Hết Giáo Trình Có Sao Không?

Tuần cuối khoá, câu tiếc nuối hay gặp nhất không phải là "tôi chưa nói được", mà là "sách còn dở dang, tiếc thật."

Nỗi tiếc đó dễ hiểu, và nó bắt nguồn từ một thói quen rất Việt Nam: coi cuốn sách là chương trình, và coi việc lật tới trang cuối là hoàn thành. Với ngôn ngữ, cách nghĩ này gây hại nhiều hơn lợi.

Giáo trình là bản đồ, không phải đích đến

Một cuốn giáo trình được viết cho hàng nghìn người học khác nhau. Nó phải chứa mọi thứ có thể cần, cho mọi người có thể học. Không ai trong số đó là bạn.

Nghĩa là trong bất kỳ cuốn sách nào cũng luôn có ba loại nội dung: phần bạn đã biết rồi, phần bạn đang cần ngay, và phần bạn chưa dùng tới trong nhiều năm nữa.

Học hết cả ba loại với cùng một tốc độ là cách phân bổ thời gian tệ nhất có thể. Việc nên làm ngược lại: đi thật chậm ở phần đang cần, lướt nhanh phần đã biết, và bỏ qua không áy náy phần chưa tới lượt.

Đó cũng là lý do hình thức một kèm một có giá trị riêng — giáo viên điều chỉnh được tốc độ theo từng người thay vì kéo cả lớp qua cùng một trang. Cách giáo trình được dùng trong lớp một kèm một được mô tả ở bài lớp 1 kèm 1 và giáo trình.

"Hết sách" và "nói được" là hai chuyện khác nhau

Thử hình dung hai người cùng học tám tuần.

Người thứ nhất hoàn thành trọn vẹn cuốn sách. Mỗi bài đọc một lần, làm bài tập, đánh dấu đã xong, sang bài mới. Về nước với cuốn sách kín chữ và cảm giác trọn vẹn.

Người thứ hai chỉ đi được hai phần ba. Nhưng mỗi mẫu câu học xong đều bị bắt dùng lại trong buổi sau, dùng sai thì bị sửa, sửa xong lại phải nói lại bằng ví dụ của chính mình.

Người thứ hai nói tốt hơn. Không phải vì học ít hơn thì tốt hơn, mà vì cái đọng lại là số lần bạn tạo ra câu, không phải số trang bạn đi qua.

Cách dùng giáo trình cho đúng

Nói với giáo viên mục tiêu của bạn ngay tuần đầu. Nếu bạn cần tiếng Anh cho công việc, những bài về du lịch có thể lướt nhanh. Giáo viên không tự đoán được điều này nếu bạn không nói.

Chấp nhận quay lại. Học lại một bài đã qua không phải là thụt lùi. Lần thứ hai bạn nghe thấy những thứ lần đầu trôi mất.

Tách phần "hiểu" khỏi phần "dùng được". Sau mỗi bài, tự hỏi: mình có nói được ba câu của riêng mình bằng mẫu này không? Nếu không, đọc thêm mười trang cũng vô ích.

Ghi lại thứ mình thật sự dùng. Một cuốn sổ nhỏ chép các cụm bạn đã nói ra và được sửa có giá trị hơn cả cuốn giáo trình. Cách duy trì thói quen ghi chép này nằm ở bài viết nhật ký tiếng Anh.

Khi nào thì việc học hết sách lại quan trọng

Có một ngoại lệ thật sự: luyện thi.

Nếu bạn nhắm tới một kỳ thi chuẩn hoá như IELTS, bộ tài liệu thường được thiết kế bám theo cấu trúc đề, và bỏ qua một phần đồng nghĩa với bỏ trống một dạng câu hỏi. Ở đây, đi hết là có lý do.

Khác biệt giữa hai hướng học này được phân tích ở bài lớp luyện thi và lớp giao tiếp. Bộ tài liệu cụ thể, cách phân lớp và lộ trình cho từng chương trình khác nhau theo từng thời điểm — nên hỏi trực tiếp thay vì dựa vào mô tả cũ.

Còn nếu mục tiêu của bạn là nói được trong công việc và đời sống, thì không có "đề thi" nào để phủ kín. Chỉ có những tình huống bạn sẽ gặp, và mức độ bạn xử lý được chúng.

Kết lại

Cuốn sách còn dở dang không phải là khoá học dở dang. Câu hỏi đáng đặt vào ngày cuối không phải "tôi đi được tới trang bao nhiêu", mà "những gì tôi học có bao nhiêu phần đã ra khỏi miệng tôi ít nhất một lần?"

Nếu con số thứ hai cao, cuốn sách còn thừa một phần ba cũng không sao. Nếu nó thấp, học hết mười cuốn cũng vậy.

Muốn biết chương trình nào bám sát mục tiêu cụ thể của bạn thay vì chạy hết một bộ tài liệu, hãy hỏi trung tâm du học đối tác — tư vấn miễn phí.

← Về danh sách bài viết