Ở ghép phòng ký túc xá: kinh nghiệm sống chung với bạn học nước ngoài
Trong mọi câu chuyện kinh nghiệm du học Philippines mà học viên kể lại, phần được nhắc nhiều nhất không phải bài vở, mà là chuyện phòng ốc. Với nhiều người Việt, đây là lần đầu tiên sống chung một không gian với người lạ, lại còn khác quốc tịch, khác múi giờ sinh hoạt và khác quan niệm về "sạch".
Bài này không nói về loại phòng nào tốt hơn - phần đó thuộc về các loại phòng ký túc xá. Bài này nói về những gì xảy ra sau khi bạn đã vào phòng.
Ngày đầu tiên: ba việc làm trong 30 phút đầu
Ấn tượng của cả kỳ thường được đặt trong nửa giờ đầu tiên. Ba việc rất nhỏ nhưng nên làm ngay:
- Giới thiệu tên và nước, hỏi lại tên họ, rồi lặp lại tên đó thành tiếng. Nghe đơn giản nhưng nhiều người bỏ qua rồi cả tuần không dám gọi tên bạn cùng phòng.
- Hỏi giờ ngủ và giờ dậy của họ. Đây là thông tin quan trọng nhất trong phòng ghép, quan trọng hơn mọi thứ khác.
- Chọn giường và tủ rồi nói rõ ràng. Đừng để mập mờ, vì tuần sau việc "dọn sang chỗ khác" sẽ khó xử hơn nhiều.
Nếu tiếng Anh của bạn còn ngập ngừng, đây chính là bài luyện đầu tiên và cũng là bài dễ nhất - vì đối phương cũng đang lúng túng y hệt bạn.
Bảy quy tắc bất thành văn của phòng ghép
Không trường nào dán bảy điều này lên tường, nhưng phòng nào yên ổn cũng đang chạy theo chúng.
- Sau 22 giờ, mọi thứ chuyển sang chế độ im lặng. Tai nghe thay loa, đèn bàn thay đèn trần, gọi điện về nhà thì ra hành lang hoặc khu sinh hoạt chung.
- Đồ của ai để trong phạm vi của người đó. Ghế, bàn, nửa tủ - ranh giới rõ ràng giúp không ai phải nhắc ai.
- Không mượn đồ mà không hỏi, kể cả những thứ nhỏ như sạc điện thoại hay nước rửa chén.
- Giờ tắm buổi sáng chia phiên. Với phòng bốn người và một nhà tắm, đây là mâu thuẫn phổ biến nhất - thoả thuận sớm là xong.
- Đồ ăn có mùi mạnh thì ăn ở khu chung. Món ngon với bạn có thể là cực hình với người khác, và điều ngược lại cũng đúng.
- Rác đổ mỗi ngày, không đợi đầy. Khí hậu nóng ẩm khiến rác hữu cơ sinh mùi rất nhanh.
- Bực chuyện gì thì nói trong 24 giờ. Để lâu, chuyện nhỏ hoá thành thái độ, và thái độ thì khó gỡ hơn nhiều so với một câu nói thẳng.
Khi giờ giấc hai người lệch nhau
Đây là tình huống thật sự khó, vì không ai sai cả. Một người quen học tới nửa đêm, một người dậy từ 5 giờ sáng để chạy bộ. Cách xử lý theo mức độ:
| Tình huống | Cách xử lý trước tiên | Nếu vẫn không ổn |
|---|---|---|
| Bạn cùng phòng học khuya, bật đèn | Đề nghị dùng đèn bàn, bạn dùng bịt mắt | Bạn chuyển giờ tự học xuống khu sinh hoạt chung |
| Bạn cùng phòng dậy sớm, gây tiếng động | Thống nhất chuẩn bị đồ từ tối hôm trước | Dùng nút bịt tai - món nên mang từ Việt Nam |
| Gọi điện về nhà lệch múi giờ | Thoả thuận khung giờ và địa điểm gọi | Đăng ký dùng phòng sinh hoạt chung nếu trường có |
| Khác nhau về mức độ ngăn nắp | Nói cụ thể về một hành vi, không nói về tính cách | Nhờ nhân viên quản lý ký túc xá hỗ trợ |
Nguyên tắc chung trong mọi trường hợp: nói về hành vi, đừng nói về con người. "Tối qua đèn bật đến 1 giờ, mình khó ngủ" là câu giải quyết được vấn đề. "Bạn không biết ý gì cả" thì không.
Cách trình bày điều mình cần bằng tiếng Anh mà vẫn giữ được thái độ dễ chịu là một kỹ năng - và bạn có thể mang chính tình huống này vào tiết học để nhờ giáo viên chỉnh câu, như cách chúng tôi gợi ý trong bài 5 phút đầu tiết 1 kèm 1.
Phòng ghép có làm tiếng Anh khá lên thật không?
Có, nhưng không tự động. Nó khá lên khi bạn thuộc nhóm không có lựa chọn nào khác: bạn cùng phòng đến từ Nhật, Đài Loan hoặc một nước khác, và ngôn ngữ chung duy nhất là tiếng Anh. Những câu vụn vặt hằng ngày - hỏi mượn ổ cắm, rủ đi ăn, than thở về bài tập - chính là loại tiếng Anh mà lớp học không dạy được.
Ngược lại, nếu bạn được xếp chung phòng với người Việt và cả hai đều ngại nói tiếng Anh, phần lợi thế đó biến mất. Điều này không xấu - nhiều người cần một chỗ dựa trong tuần đầu - nhưng hãy biết mình đang đánh đổi cái gì. Tỷ lệ quốc tịch trong trường ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bạn được xếp phòng thế nào, và bài tỷ lệ quốc tịch ở trường Anh ngữ nói kỹ hơn.
Quy định xếp phòng, khả năng đổi phòng giữa khoá và mức phí chênh lệch giữa các loại phòng khác nhau theo từng trường và từng thời điểm - hãy hỏi rõ trước khi đăng ký thay vì suy đoán. Các bài về sinh hoạt hằng ngày nằm ở chuyên mục đời sống.
Bốn món nên mang theo cho phòng ghép
Không phải danh sách hành lý đầy đủ, chỉ là bốn thứ dành riêng cho việc ở chung mà người Việt hay quên:
- Nút bịt tai và bịt mắt - rẻ, nhẹ, và cứu bạn khỏi nhiều đêm mất ngủ
- Đèn đọc sách nhỏ - để học khuya mà không bật đèn trần
- Dép đi trong phòng riêng - dùng chung sàn nhà tắm là chuyện khác với dùng chung dép
- Một túi vải để đồ bẩn - giữ đồ giặt của bạn không lấn sang phần người khác
Kết: bạn cùng phòng là phần trải nghiệm, không phải phần rủi ro
Rất nhiều học viên nhớ về bạn cùng phòng lâu hơn nhớ về giáo trình. Đó là người đầu tiên bạn nói tiếng Anh mỗi sáng và là người cuối cùng bạn chào mỗi tối. Chỉ cần rõ ràng từ ngày đầu, phần lớn mâu thuẫn không bao giờ hình thành.
Nếu bạn có nhu cầu đặc biệt về phòng - dị ứng, giờ giấc làm việc từ xa, hay muốn ở cùng người quen - hãy nêu ngay ở khâu đăng ký qua trung tâm du học đối tác, vì sau khi đã xếp phòng thì việc thay đổi phụ thuộc vào tình trạng còn chỗ. Bạn xem danh sách trung tâm đối tác tại đây.