Сонсогдохгүй байна гэдэг нь нэг асуудал биш
«Англи хэл сонсогдохгүй байна» гэдэг гомдол хамгийн түгээмэл. Гэтэл энэ өгүүлбэрийн ард дор хаяж дөрвөн өөр асуудал нуугддаг бөгөөд тус бүрд нь өөр дасгал хэрэгтэй.
Буруу дасгалыг сар турш давтвал ахиц гарахгүй. Тиймээс эхлээд оношлоё.
Хурдан онош — өөрөө шалгах
Богино англи бичлэг сонсоод дараах гурван алхмыг хий:
- Сонсоод ойлгосноо бич.
- Хадмалыг нь харж, юу яригдсаныг унш.
- Хоёрыг харьцуул.
Үр дүнгээс шалтгаан гарч ирнэ:
| Юу болсон | Гацлын төрөл |
|---|---|
| Бичсэн текстийг уншаад бүрэн ойлгож байна | Авианы гацал |
| Уншаад ч мэдэхгүй үг олон байна | Үгийн сангийн гацал |
| Үг бүр танил ч утга нийлэхгүй | Хурдны гацал |
| Эхэндээ ойлгоод дараа нь мөрөө алдсан | Анхаарлын гацал |
Дөрвөн төрлийн гацал, тус бүрийн дасгал
1. Авианы гацал — үг таньж чадахгүй
Хамгийн түгээмэл. Мэддэг үгээ сонсоод танихгүй байна гэсэн үг. Шалтгаан нь ярианд үгс хооронд нь наалддагт байдаг: «want to» → «wanna», «did you» → «didja».
Дасгал: сүүдэрлэх (shadowing). Бичлэгийг тоглуулаад хоёр гурван үгийн зайтай дагаж давт. Утга ойлгох биш, дуу хуулах нь зорилго. Өдөрт 10 минут хангалттай.
Энэ дасгал ярианы дуудлагыг ч зэрэг сайжруулдаг. Түгээмэл цэгүүдийг дуудлагын нийтлэлээс харна уу.
2. Үгийн сангийн гацал — үг өөрөө мэдэхгүй
Энэ тохиолдолд сонсголын дасгал биш, үгийн ажил хэрэгтэй. Гэхдээ жагсаалт цээжлэх биш, сонссон материалаасаа шинэ үгээ түүх нь хамгийн үр дүнтэй.
Дүрэм: нэг бичлэгээс гурваас илүүгүй үг ав. Түүнээс олон бол тогтохгүй. Тэмдэглэлийн аргачлалыг англи өдрийн тэмдэглэлийн нийтлэлээс үзээрэй.
3. Хурдны гацал — үг таньж байгаа ч гүйцэхгүй
Тархи орчуулж байгаа учраас хоцордог. Гурав дахь өгүүлбэр рүү орох үед эхнийхийг боловсруулж дуусаагүй байна.
Дасгал: хурдыг бууруулахгүй. Олон хүн 0.75 хурд руу шилждэг ч энэ нь асуудлыг хойшлуулдаг. Оронд нь богино хэсэг сонс: 30 секундын бичлэгийг гурван удаа. Эхний удаад ерөнхий утга, хоёрдугаарт бүтэц, гуравдугаарт нарийн ширийн.
4. Анхаарлын гацал — эхэндээ ойлгоод дараа нь алдах
Нэг үг ойлгоогүйдээ гацаж, тэр хооронд гурван өгүүлбэр өнгөрөх нь энэ гацлын сонгодог хэлбэр.
Дасгал: орхиж сурах. Ойлгоогүй үг тааралдвал зориудаар цааш нь яв. Ярианы утга ихэвчлэн дараагийн өгүүлбэрээс нөхөгддөг. Бодит харилцаанд шаардагдах чадвар нь бүх үгийг барих биш, урсгалыг алдахгүй байх явдал юм.
Долоо хоногийн жишээ дэглэм
| Өдөр | Дасгал | Хугацаа |
|---|---|---|
| Даваа, Лхагва, Баасан | Сүүдэрлэх | 10 минут |
| Мягмар, Пүрэв | Богино хэсгийн гурван давталт | 15 минут |
| Бямба | Хадмалгүй урт бичлэг | 20 минут |
| Ням | Амралт эсвэл дуртай контент | Чөлөөтэй |
Гол зарчим: урт удаан бус, богино тогтмол. Оройн цагаа хэрхэн хуваарилахыг оройн цагийн нийтлэлээс харна уу.
Ангид сонсгол хэрхэн ажилладаг вэ
1:1 хичээлийн давуу тал нь багш чиний ойлгоогүй мөчийг тэр дор нь анзаардаг явдал. Нүүрний хувирал өөрчлөгдөх, хариулт хоцрох үед багш хурдаа тохируулж, дахин өөр үгээр хэлж өгдөг. Энэ нь бичлэг сонсохоос ялгаатай — бичлэг чамайг хүлээдэггүй.
Дүгнэлт
Сонсгол бол цаг хугацаа шаарддаг чадвар мөн. Гэхдээ аль гацлыг засаж байгаагаа мэдэж байвал тэр хугацаа хоёр дахин богиносдог. Эхлээд оношлох, дараа нь дасгал сонгох — энэ дараалал зөв.