Du học tiếng Anh hay working holiday: khác nhau ở đâu

Trả lời thẳng: hai thứ này không cùng loại, nên không thay thế nhau được.

• Du học tiếng Anh ngắn hạn là một khoá học tập trung, vài tuần đến vài tháng, mục tiêu là nâng trình độ tiếng Anh trong thời gian ngắn nhất.
• Working holiday là một loại thị thực cho phép bạn vừa làm việc vừa sinh sống ở nước khác, thường tối đa một năm, mục tiêu là trải nghiệm và tự trang trải.

Điều hay bị nhầm nhất: nhiều người coi working holiday là cách "học tiếng Anh miễn phí". Trên thực tế, công việc dành cho người mới sang mà không yêu cầu tiếng Anh thường là những việc ít phải nói nhất — và đó chính là lý do có người đi cả năm về mà tiếng Anh gần như không khác.

So sánh theo bảy tiêu chí

Dòng thứ ba và dòng cuối là hai dòng quyết định với phần lớn người Việt.

Điều kiện working holiday: phần người Việt phải nhìn thẳng

Đây là chỗ nhiều bài viết trên mạng nói chung chung theo kinh nghiệm của các nước khác, nên cần nói rõ:

• Số nước có thoả thuận working holiday với Việt Nam còn hạn chế. Không phải nước nào mở chương trình này cũng mở cho hộ chiếu Việt Nam.
• Thường có hạn mức số lượng hằng năm cho công dân Việt Nam, nghĩa là có cạnh tranh và có thời điểm mở đơn.
• Thường yêu cầu trình độ học vấn và chứng minh năng lực tiếng Anh bằng chứng chỉ, cùng với chứng minh tài chính và giấy tờ do cơ quan trong nước cấp.
• Giới hạn tuổi là điều kiện cứng, và thường không có ngoại lệ.

Điều kiện, hạn mức, mức điểm tiếng Anh yêu cầu và danh sách giấy tờ đều thay đổi theo từng năm và từng nước. Hãy kiểm tra trang chính thức của cơ quan di trú nước đó trước khi lên kế hoạch. Đừng dựa vào bài viết cũ hay lời kể của người đã đi vài năm trước — đây là loại thông tin cũ rất nhanh.

Chính yêu cầu về chứng chỉ tiếng Anh là lý do nhiều người phát hiện ra rằng họ chưa đủ điều kiện xin thị thực trước khi kịp mơ đến chuyện đi. Và đó là nơi hai con đường gặp nhau.

Ba tình huống và lựa chọn tương ứng

1. Bạn dưới 30 tuổi, muốn đi làm ở nước khác một năm, tiếng Anh đang yếu.
Thứ tự hợp lý: học trước, đi sau. Một khoá tập trung vài tuần để đạt mức tiếng Anh cần cho hồ sơ và cho những tháng đầu, rồi mới nộp. Lý do không chỉ là thị thực: ai nói được tiếng Anh ở mức làm việc thì chọn được việc, còn ai không thì bị việc chọn. Khác biệt này quyết định cả năm đó của bạn. Checklist chuẩn bị nằm ở bài tiếng Anh trước khi đi working holiday.

2. Bạn đã quá tuổi, hoặc đang đi làm và không thể nghỉ một năm.
Working holiday không còn là lựa chọn, nhưng mục tiêu tiếng Anh thì vẫn. Một khoá 2–4 tuần dùng ngày phép là phương án nhiều người đi làm chọn — xem bài du học 1 tuần bằng ngày phép và xin nghỉ đi du học khi đang đi làm.

3. Bạn muốn học ở nước phương Tây nhưng ngân sách không đủ.
Đây là trường hợp phổ biến nhất, và working holiday không phải câu trả lời cho nó — vì mục đích của nó không phải học. Phương án hay được dùng là chia lộ trình: học phần nền ở nơi chi phí thấp hơn, rồi mới sang nước đích. Cách ghép hai chặng nằm ở bài lộ trình du học hai nước, còn so sánh trực tiếp thì ở bài Clark so với Úc và Clark so với New Zealand.

Vì sao nối tiếp thường tốt hơn là chọn một

Nhìn theo thứ tự thời gian, hai con đường này bổ sung cho nhau rất rõ:

1. Khoá học tập trung cho bạn thứ working holiday không cho: số giờ nói tiếng Anh rất cao mỗi ngày, có giáo viên sửa lỗi ngay, và không phải lo chỗ ở hay bữa ăn trong lúc học.
2. Working holiday cho bạn thứ khoá học không cho: môi trường làm việc thật, thu nhập, và một năm sống tự lập.

Làm ngược thứ tự thì phần một gần như mất tác dụng, vì khi đã sang nước đích rồi, học thêm tiếng Anh ở đó vừa đắt vừa khó xếp thời gian.

Những việc nên làm trước, bất kể chọn đường nào

1. Kiểm tra giới hạn tuổi của các chương trình bạn nhắm tới ngay hôm nay. Đây là điều kiện không thương lượng được, và nó quyết định bạn còn bao nhiêu thời gian.
2. Xác định trình độ tiếng Anh hiện tại một cách thật, không đoán. Bài bài test đầu vào đo cái gì mô tả cách đánh giá.
3. Biết mình cần chứng chỉ gì. Nếu hồ sơ cần chứng chỉ, hãy để nó dẫn dắt kế hoạch học — xem bài luyện thi IELTS ở Philippines trong 4 tuần.
4. Tính ngân sách cho cả hai chặng, không chỉ chặng đầu. Các khoản dễ bỏ sót nằm ở bài chi phí trước khi bay.
5. Đọc kỹ điều kiện thị thực từ nguồn chính thức. Quy trình và hồ sơ du học Philippines thì ở bài giấy tờ du học Philippines theo thứ tự — các loại giấy tờ, lệ phí và thủ tục có thể thay đổi, nên hãy xác nhận lại tại thời điểm bạn chuẩn bị.

Tóm lại

• Hai con đường khác mục đích: một bên để nâng tiếng Anh nhanh, một bên để làm việc và sống ở nước khác một năm.
• Working holiday không phải cách học tiếng Anh miễn phí: việc dành cho người mới sang thường là việc ít phải nói nhất.
• Với hộ chiếu Việt Nam, số nước có thoả thuận còn hạn chế, thường có hạn mức hằng năm, giới hạn tuổi và yêu cầu chứng chỉ tiếng Anh — kiểm tra trang chính thức của cơ quan di trú, thông tin cũ rất nhanh.
• Giới hạn tuổi là điều kiện cứng — kiểm tra trước khi tính bất cứ điều gì khác.
• Thứ tự hợp lý nhất với phần lớn người Việt: học tập trung trước, đi working holiday sau. Người nói được tiếng Anh thì chọn được việc.
• Nếu đã quá tuổi hoặc không thể nghỉ một năm, khoá ngắn 2–4 tuần bằng ngày phép là phương án thực tế.
• Muốn biết với trình độ và mốc thời gian của bạn thì nên học bao lâu, hãy trao đổi với trung tâm tư vấn đối tác của Talk Academy.

← Về danh sách bài viết